Trả Giá

Đạo đức là gì, cô hỏi. Là sự phán đoán để phân biệt giữa đúng và sai, tầm nhìn để nhận ra sự thật, và lòng can đảm để hành động theo nó, là sự cống hiến cho điều tốt đẹp, và sự nhất quán đứng về phía cái tốt dù phải trả giá thế nào đi nữa.

Chúng ta – những người bị săn lùng qua thác nghềnh của cuộc đời, trôi dạt xa khỏi nguồn cội, luôn bị đẩy tới cuối dòng và buộc phải bắt đầu lần nữa, nạn nhân và lại cũng là những kẻ bề tôi sẵn lòng của những quyền năng bí ẩn, chúng ta – những người mà nguồn an ủi đã trở thành huyền thoại xưa cũ và sự an toàn, một giấc mơ con trẻ, đã biết đến căng thẳng tới từng góc cạnh của sự tồn tại, nỗi kinh hoàng về thứ gì đó luôn mới mẻ trong từng thớ thịt. Mỗi giờ trong năm tháng của chúng ta đều kết nối với số phận của thế giới. Trong đau khổ và trong niềm vui ta đã sống qua thời gian và lịch sử vượt xa khỏi cuộc sống nhỏ bé của mình, dù chính chúng chẳng biết gì vượt ra ngoài chúng. Vì thế, mỗi chúng ta, thậm chí con người nhỏ bé nhất của nhân loại, cũng biết cả ngàn lần về thực tại của ngày hôm nay hơn cả người thông minh nhất giữa tổ tiên của chúng ta. Nhưng không gì được trao cho ta miễn phí; ta trả giá đến tận cùng.

Có một truyền thuyết về con chim chỉ hót một lần trong đời, thánh thót hơn bất kể sinh vật nào trên mặt đất. Từ thời khắc nó rời tổ, nó đi tìm một cây gai, và không nghỉ ngơi cho tới khi nó tìm thấy. Rồi nó đâm ngực vào cái gai dài nhất và sắc nhất. Nhưng trong khi nó chết dần, nó vượt lên nỗi đau của bản thân để hót thánh thót hơn cả Sơn ca và Họa mi. Con Chim gai trả giá cho điệu ca đó bằng sinh mạng, và cả thế gian yên lặng để lắng nghe, và Chúa trời mỉm cười trên thiên đường, bởi điệu ca hay nhất của Chim gai chỉ nhờ trả giá bằng nỗi đau đớn lớn lao mà có được; Lao đến cái gai mà không biết về cái chết đang đến. Nhưng khi chúng ta ấn cái gai vào ngực mình, ta biết, ta hiểu… và ta vẫn làm.